|
|
|
650/0
با توجه به نتایج جدول(4-10)، به علت عدم وجود اختلاف معنادار در مقادیر SOD در پیش آزمون دو گروه ، جهت مقایسه مقادیر SODدر پس آزمون پاسخ از آزمونT مستقل استفاده گردید. برقراری پیش فرض نرمال بودن توزیع نمونه در جدول شماره(4-6 )گزارش گردیده است. که مورد معنی داری بیشتر از 05/0 حاکی از برقراری این پیش فرضها می باشد.از آرمونTمستقل جهت بررسی اثر گروه استفاده گردید که نتایج آن در جدول(4-10)گزارش شده است مطابق با نتایج جدول(4-10)فرض صفر مبنی بر برابری میانگینهای دو گروه پذیرفته میشود(p≥0.05).بنابراین بین دو گروه در مقادیر پس آزمون پاسخ SOD تفاوت معناداری وجود ندارد.
شکل4-2: مقادیر پیش آزمون وپاسخ SODسرم دردو گروه
فصل پنجم
بحث و نتیجهگیری
5-1 . مقدمه
در فصل پیشین یافته های پژوهش مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار گرفتند. در این فصل به تشریح و تفسیر نتایج می پردازیم. ابتدا خلاصه ای از پژوهش ارائه می شود و سپس باتوجه به اهداف پژوهش به تفسیر نتایج پرداخته خواهد شد.
در انتهای فصل پیشنهادهایی برخاسته از نتایج پژوهش و پژوهش هایی جهت پیگیری موضوع توسط سایر محققین ارائه می شود.
5- 2 . خلاصه پژوهش
هدف از پژوهش حاضر بررسی اثر یک جلسه فعالیت تناوبی شدید انسدادی و غیر انسدادی بر برخی از آنزیم های ضداکسایشی در دانشجویان مرد فعال بود. بدین منظور 14نفر از دانشجویان مرد رشته تربیت بدنی مشغول به تحصیل در دانشگاه خوارزمی به صورت داوطلبانه (میانگین سن75/2±79/23 سال و وزن77/8±87/69 کیلوگرم و شاخص توده بدنی 59/2±91/22 کیلوگرم بر مترمربع) انتخاب شدند. سابقه پزشکی آزمودنی ها مبنی بر عدم برخورداری از هرگونه سابقه بیماری قلبی- عروقی، مصرف سیگارو یا هر نوع دارو و مکمل توسط پرسشنامه اطلاعات عمومی مورد بررسی قرار گرفت. پس از توضیجات اولیه در خصوص نحوه اجرای آزمون و خطرات احتمالی، آزمودنی ها پرسشنامه اطلاعات عمومی و رضایت نامه را تکمیل کردند. آزمودنی ها بر اساس توان حداکثری که قبل از شروع پروتکل از آزمودنی ها گرفته شد، به دو گروه رکاب زدن انسدادی(7نفر) و بدون انسداد(7نفر) تقسیم شدند. آزمودنی های هر دو گروه طی یک جلسه که شامل 10وهله یک دقیقه ای رکاب زدن باشدت80 الی 85درصد Wmax با 1الی2 دقیقه استراحت فعال بین تناوب ها بود. میزان فشار روی ران آزمودنی های گروه انسدادی90میلی متر جیوه و مجموع زمان فعالیت 24دقیقه و30ثانیه بود. فشار ران بند تا پایان پروتکل حفظ شد. برای انجام ریکاوری نیز آزمودنی ها بعد از یک وهله فعالیت به مدت 10الی15 دقیقه با شدت 50درصد Wmax رکاب زدند. میزان درک سختی و ضربان قلب در تمام طول پروتکل تمرینی برای اطمینان از سلامت و ایمنی آزمودنی ها مورد بررسی قرار گرفت.گروه بدون انسداد نیز همین پروتکل را انجام داد، با این تفاوت که در این گروه هیچ محدودیت جریان خونی وجود نداشت.پیش از اجرای پروتکل از تست کاستوم برای تعیین توان حداکثر آزمودنی ها استفاده شد. جهت بررسی نرمال سازی داده ها از آزمون کولموگروف-اسمیرنف و برای بررسی مقایسه میانگین های درون گروهی از روش آماریTوابسته در سطح معناداری (P<0.05) استفاده شد.نتایج حاصل از تحلیل داده ها ک با استفاده از نرم افزارSPSS نسخه21 انجام شد، بطور خلاصه عبارت است از:
تغییرات درون گروهی GPX درپاسخ به یک جلسه فعالیت ،در گروه انسداد (014/0p=) و گروه بدون انسداد (016/0p=) معنادار بود. اما تغییرات بین گروهی نشان دهنده عدم تفاوت بین دو گروه بود (846/0p=).
تغییرات درون گروهی SOD درپاسخ به یک جلسه فعالیت ،در گروه انسداد (102/0p=) و گروه بدون انسداد (897/0p=) بدون تغییر بود. همچنین تغییرات بین گروهی نشان دهنده عدم تفاوت بین دو گروه بود (650/0p=).
بحث پیرامون یافته های پژوهش
بررسی اثر یک جلسه فعالیت تناوبی شدید انسدادی و غیر انسدادی بر مقدار آنزیمGPX دانشجویان مرد فعال
در این تحقیق مقایسه تفاوت میانگینها نشانگر افزایش در مقادیر سرمی GPX در گروه انسدادی (42درصد) و گروه بدون انسداد(43درصد) در پاسخ به یک جلسه فعالیت رکاب زدن تناوبی شدید بوده است.
نتایج نشان داد یک جلسه تمرین رکاب زدن سطح سرمی GPX آزمودنیهای گروه انسدادی را به طور معنی داری افزایش داد(014/0p=). اما این افزایش نسبت به گروه بدون انسداد معنادارنبود (846/0p=).
بنظر می رسد که پژوهش های محدودی تاکنون به بررسی تاثیر تمرینات انسدادی بر GPX پرداخته باشد و معدود پژوهشهایی در شرایط ایسکمی/ هیپوکسی صورت گرفته است، و مشخص شده در شرایط ایسکمی/ هیپوکسی غلظت GPX خون کاهش می یابد(48). با این حال نتایج حاصل از این مطالعه با پژوهش گائینی وهمکارانش(2013) همسو است. آنها در پژوهشی که به بررسی پاسخ پراکسیداسیون لیپیدو دستگاه ضداکسایشی بازیکنان زبده فوتبال به یک جلسه فعالیت ورزشی خیلی شدید(HIIE )پرداخته شد، نشان دادند که اجرای پروتکلHIIE باعث افزایش معنی دار مقادیرMDA و GPX گروه تمرینی در مقایسه با گروه کنترل شده بود. این نتایج از این فرضیه حمایت می کند که هنگام فعالیت های ورزشی مقادیر آنتی اکسیدانی افزایش می یابند تا مواد حاصل از استرس اکسایشی ناشی از یک فعالیت شدید ورزشی را خنثی کند. این ساز و کار باعث حفظ شرایط عادی بدن می شود(17).
از طرفی این پژوهش با مطالعهی محمودآبادی (1385) ناهمسو میباشد. او به بررسی اثر یک جلسه تمرین هوازی با شدت های 60،70و80% درصد ضربان قلب بیشینه(MHR) بر پراکسیداسیون چربی،آسیب پذیری غشاء، میزان گلوتاتیون احیاء و فعالیت آنزیم گلوتاتیون پراکسیداز گلبول های قرمز در مردان غیرورزشکار پرداخت. یافته های این تحقیق نیز نشان داد 30 دقیقه کار روی چرخ کارسنج با شدت 70 و 80 درصدMHR منجر به افزایش در سطح MDA بلافاصله پس از فعالیت شد. اما این افزایش در گروه 60 درصد معنی دار نبوده است. هر 3 گروه کاهش معنی داری در میزان گلوتاتیون احیاء و GPX داشتند. کاهش گلوتاتیون احیاء و GPX در گروه 80 درصد MHR بیشتر بوده است(62). بنابراین یک ارتباط بین فشار اکسیژن و GPX در ورزش وجود دارد. بنابراین با توجه به ایجاد انسداد در عروق در تمرینات انسدادی، به نظر میرسد که این تمرین با هیپوکسی همراه باشد و باعث کاهش GPX شود. با این حال بنظر میرسد عدم مشاهدهی کاهش GPX ممکن است ناشی از این امر باشد که تمرینات انجام شده به اندازهی کافی باعث ایجاد هیپوکسی نبودهاند تا بتوانند یک مانع برای ترشح GPX باشند. با مقایسه گروههای تمرینی میتوان این احتمال را پذیرفت که برتری تمرین انسدادی و بدون انسداد درافزایش مقدار GPX در یک جلسه به علت شدت تمرین در هر دوگروه است.
از طرفی با توجه به اینکه در حال حاضر، شدت به عنوان یک فاکتور ضروری برای افزایش GPX مورد بررسی قرار گرفته است. بنابراین احتمال میرود که در گروه انسداد میزان فشاراعمال شده از طریق فشارسنج زیاد نبوده ونتوانسته عوامل محرک بیشتری برای GPX تولید کند،درنتیجه به نسبت گروه بدون انسداد تفاوت معناداری نداشته است. احتمال میرود که این موضوع.علت عدم تفاوت معناداری بین دوگروه انسداد وبدون انسداددر پاسخ GPX به یک جلسه فعالیت باشد.
بررسی اثر یک جلسه فعالیت تناوبی شدید انسدادی و غیر انسدادی بر مقدار آنزیم SOD دانشجویان مرد فعال
در این پژوهش مقایسه تفاوت میانگینها نشانگر افزایش در مقادیر سرمی SOD در گروه انسدادی (6درصد) و کاهش آن در گروه بدون انسداد(1درصد) در پاسخ به یک جلسه فعالیت رکاب زدن تناوبی شدید بوده است.
نتایج نشان داد یک جلسه تمرین رکاب زدن سطح سرمیSOD آزمودنیهای گروه انسدادی (102/0p=) بدون تغییر بوده است. همچنین تفاوت بین دو گروه معنادارنبود (650/0p=).
باتوجه به اینکه پژوهش های صورت گرفته در زمینه انسدادی بر مقدار آنزیم های ضد اکسایشی بسیار اندک می باشد لذا با توجه به مطالعات صورت گرفته در این زمینه و مروری بر آنچه که در ادبیات پیشینه آمده است، نتایج را تا حدودی منطقی جلوه می دهد. نتایج نشان داد یک جلسه فعالیت تناوبی شدید رکاب زدن مقدار آنزیمSOD آزمودنی های گروه انسدادی را افزایش داد ولی این افزایش نسبت به گروه بدون انسداد معنی دار نبود.
از طرفی مطالعات گوناگونی رابطه بین فعالیت ورزشی،افزایش اکسیژن مصرفی و افزایش تولید ROS را گزارش کردند(57). بنرجی و همکارانش در پژوهشی نشان دادند مقدار SOD بعد از فعالیت ورزشی تناوبی شدید کوتاه مدت نسبت به شرایط کنترل تغییر معنی داری ندارد. این مسئله می تواند در بخشی ریشه در ناتوانی سیستم آنتی اکسیدانی در تولید آنزیم سوپراکسید دیسموتاز در غلبه بر تولید اکسیدانها در ساعت اولیه بعداز فعالیت ورزشی داشته باشد(57). بنابراین احتمالا به دلیل اینکه زمان خونگیری بلافاصله بعداز پروتکل بوده،لذا فرصت زمانی کافی برای بازگرداندن پاسخ سیستم ضداکسایشی وجود نداشته است. بنظر می رسد که در گروه انسداد گرچه با افزایش آنزیم SOD همراه بود اما فعالیت از شدت و مدت کافی برخوردار نبوده، تا این افزایش معنادار باشد.
همچنین گزارش شده است که در انسان،فعالیت بیشتر آنزیم های آنتی اکسیدان با حداکثر VO2 ارتباط دارد و افراد فعال و ورزشکار آنزیم هایGPXو SOD بیشتری در عضلات اسکلتی خود دارند(55). با توجه به اینکه در این پژوهش آزمودنی ها مردان فعال و دانشجویان رشته تربیت بدنی بودند لذا احتمالا به دلیل بالا بودن سطح عملکرد آزمودنی ها وبالا بودن احتمالی مقادیر پایه SODدر قبل از فعالیت ورزشی،یک جلسه فعالیت تناوبی شدید رکاب زدن(HIE) نتوانسته است بر سطوح SOD تاثیر معنی داری داشته باشد.
نتیجه گیری
پژوهش حاضر نشان دادکه فعالیت رکابزدن همراه با محدودیت جریان خون پا به نسبت همان فعالیت بدون محدودیت جریان خون پا در پاسخ ،برسطح سرمی GPX و SOD در مردان سالم تاثیر معناداری نداشته است. هرچندلازم به ذکراست که درگروه انسدادی میزان GPX درپاسخ(42درصد) و SOD (6درصد)در مقایسۀ باپیش آزمون افزایش داشت.از آنجایی که پژوهشهای اندکی در زمینه تاثیر تمرینات انسدادی بر سطوح آنزیم های ضداکسایشی انجام شده است، قضاوت در خصوص تاثیر تمرینات انسدادی براین عوامل نیاز به مطالعه بیشتری دارد.
5-5-1 . پیشنهادهای برخواسته از پژوهش
با توجه به يافتههای پژوهش حاضر پيشنهاد ميشود:
با توجه به اینکه تمرین انسدادی به هر حال توانسته است سطوح آنزیم های ضداکسایشی را به نسبت قبل از فعالیت افزایش دهد،در نتیجه افرادی که تمایلی به انجام تمرینات هوازی طولانی مدت ندارند میتوانندجهت تقویت سیستم ضداکسایشی و افزایش آنزیم های ضداکسایشی و اثرات مثبتی که این آنزیم ها در بدن دارد،با استفاده از تمرین انسدادی و با یک مدت زمان کمتر،به این امر نائل شوند.
5-5-2. پیشنهادهایی برای سایر پژوهشگران
باتوجه به اینکه این پژوهش یک جلسه ای بود و فقط به بررسی پاسخ این فعالیت پرداخته شد،لذا پیشنهاد می شود که در پژوهش های بعدی سازگاری هم مورد بررسی قرار گیرد.
پیشنهاد می شود که همین موضوع را در بازه های زمانی مختلف در دوره بازیافت پس از تمرین انجام داد.
با توجه به اینکه در این پژوهش فقط دو آنزیم ضداکسایشیGPXوSOD مورد بررسی قرار گرفت لذا در پژوهش های بعدی می توان آنزیم های ضداکسایشی بیشتر حتی عوامل هورمونی مورد بررسی قرار داده شود.
باتوجه به اینکه این پژوهش روی مردان فعال صورت گرفت لذا در پژوهش های بعدی میتوان همین موضوع را روی اقشار مختلف جامعه انجام داد.
منابع
yle="box-sizing: inherit; width: 1104px;" width="531">
| دانلود کامل پایان نامه در سایت pifo.ir موجود است. |
موضوعات: بدون موضوع
لینک ثابت
|
[شنبه 1399-09-22] [ 04:22:00 ق.ظ ]
|
|
- نقی زاده،حسن،افضل پور،محمد اسماعیل، زربان،اصغر.مقایسه وضعیت آنتی اکسیدانی و نیمرخ لیپیدی سرم ورزشکاران رشته کاراته با افراد غیر ورزشکار. مجله دانشگاه علوم پزشکی بیرجند. 1388:3:54-61.
- Powers SK, Criswell D, Lawler J, Ji LL, Martin D, Herb RA, et al. Influence of exercise and fiber type on antioxidant enzyme activity in rat skeletal muscle. Am J Physiol. 1994;266(2 Pt 2):R375-80.
- افضل پور،محمد اسماعیل،قرانخلو،رضا،گائینی،عباسعلی،ملک نیا،ناصر.. تاثیر تمرینات هوازی متوسط و شدید بر فعالیت پاراکسوناز1(PON1) و نیمرخ لیپیدی سرم مردان سالم غیر ورزشکار. فصلنامه المپیک 3و4(پیاپی24. 1382:115-34.
- Motaa S, Letellier, C.,Ropert, M.,Motta, C.,Thie bault,J.J.). Protecting effect of vitamin E supplementation on submaximal exercise-induced oxidative stress in sedentary dogs as assessed by erythrocyte membrane fluidity and paraxonase-1 activity. The Veterinary Journal 2009:181:288-95.
- radak Z, chung,H.Y.Goto, s. exerscise and hormesis: oxidative stress-related adaptation for successful aging 2005.
- Nathan c sM. Reactive oxygen and nitrogen intermediatis in the reletenship beteween mammalian hosts and microbial pathogens proc natl acad sci usa. 2000:97:8841-8.
- m. c. Exercise induced mascle damage and inflammation: fact or friction. Act physiol scand :. 2001:171:233-9.
- Linnane AW, Zhang C, Yarovaya N, Kopsidas G, Kovalenko S, Papakostopoulos P, et al. Human aging and global function of coenzyme Q10. Ann N Y Acad Sci. 2002;959:396-411; discussion 63-5.
- Jenkins RR. Free radical chemistry. Relationship to exercise. Sports Med. 1988;5(3):156-70.
- R. M. Plasticity in skeletal cardiac smooth muscle.invited review: redox modulation of skeletal musce contraction: what we know and what we don’t. . j apple physiol 2001::90:724-31.
- Andrade FH, Reid MB, Allen DG, Westerblad H. Effect of hydrogen peroxide and dithiothreitol on contractile function of single skeletal muscle fibres from the mouse. J Physiol. 1998;509 ( Pt 2):565-75.
- رحیمی علیرضا،صفایی نژاد وحیده. علم تمرین: بامداد کتاب;1388.
- Kasai H. Chemistry-based studies on oxidative DNA damage: formation, repair, and mutagenesis. Free Radic Biol Med. 2002;33(4):450-6.
- Dizdarougla M jp, briniciogla M. Free radical induced damage to DNA: mechanisms and measurement. Free radic Biol Med 2002:32(11): 1102-15.
- Wardman P, von Sonntag C. Kinetic factors that control the fate of thiyl radicals in cells. Methods in enzymology. 1995;251:31-45.
- Niess AM, Simon P. Response and adaptation of skeletal muscle to exercise–the role of reactive oxygen species. Front Biosci. 2007;12:4826-38.
- Alexandra K. Adams M, PHD _ Thomas M. Best, MD, PHD. The role of antioxidants in exercise and disease prevention; The physician and sportsmedicine – vol 30 – No 5 – Mar 200. 2002.
- Ji LL, Gomez-Cabrera MC, Vina J. Exercise and hormesis: activation of cellular antioxidant signaling pathway. Ann N Y Acad Sci. 2006;1067:425-35.
- Wellman, k.F and Bloomer,R.J. Acute exercise and oxidative stress: a 30 year history. 2009.
- Ji LL, Gomez-Cabrera, M.C., Steinhafel, N., Vina,J. Acute exercise activates nuclear factor (Nf)-kappa B signaling pathway in rat skeletal muscle. 2004:18:1499-506.
- Fahs CA LJ, Rossow LM, Thiebaud RS, Bemben MG. . Methodological considerations for blood flow restricted resistance exercise. . J Trainol 2012:1:14-22.
- Abe T, Loenneke JP, Fahs CA, Rossow LM, Thiebaud RS, Bemben MG. Exercise intensity and muscle hypertrophy in blood flow-restricted limbs and non-restricted muscles: a brief review. Clin Physiol Funct Imaging. 2012;32(4):247-52.
- . Alipour M, Mohammadi,M.,Zarghami,N.,Ahmadi.,N.).infeluenece of chronic exercise on red cell antioxidant defferents, plasma malondialdehyde andderffrents total antioxidant capacity in hypercholoesterolemic rabbits. 2006.
- شمشکی،افسانه. اثر یک دوره تمرین شدید و بی تمرینی کوتاه مدت روی شاخص های ضداکسایشی گویچه های قرمز و پلاسمای اسکی بازان تمرین کرده آلپاین. رساله دکتری،دانشگاه تربیت معلم تهران. 1385.
- محمود آبادی،جواد،. تاثیر یک جلسه فعالیت هوازی باشدت های مختلف بر پر اکسیداسیون لیپید آسیبل پذیری غشا،میزان گلوتاتیون احیا و فعالیت آنزیم گلوتاتیون پراکسیداز مردان غیرورزشکار. 1385
- Marzatico F PO, Bertorelli, L.Somenzini L. Blood free radical antioxidant enzymes and lipid proxides following long Distanse and lactacidemic performances in highly trained aerobic and sprint athletes. 1997.
- Ortenblod K MM, Djhurhuus S Antioxidant status and lipid peroxidation after short-term maximal exercise in tralned and untrained human. . 1997.
- kelle MD, H,Seremet.,A,Atmac M,Tumer,C.).Effect of exercise on blood antioxidant status and erythrosyte lipid peroxidation Role of ditery supplemention of vitamin E 1999.
- Selamoqul S, Turquay,f,kayatekin,B,Gonenc,S.(Aerobic and anaerobic enzyms of the blood. 2000.
- Ozbay b. D, H.). Lipid peroxidation and antioxidant enzymes in Turkish population: Regulation to age, gender, exercise and smoking tohokou. 2000.
- Suzuki k, Ohno, H,oh-ishi,S.Okawara.T,Radak, z,Tanigushi,N( Superoxide dismutases in exercisre and disease. Oxidative and antioxidant in exercise. 2000.
- Miyazaki H, oh-ishi,S.,Ookawara,T.,kizaki,T.). Strenuous, endourance training in humans reduce oxidative stress ollowhig exhausting exercise European. 2001.
- Gul M, Laksonen, D.E.,Atalay M. Effect of endurance training on tissu glutation
And lipid peroxidation in streozotocin-induce diabet rats Scandina 2002.
- Groussard C R-bF, Maehefer, G, Chevanne M,Vincent S,Sergent O,Cillard J Gratas,Delamarahe,A(changes in blood lipid peroxidation markers and antioxidants after a single spirints anaerobice exersice. 2003.
- . Tonkonogi M, Walsh, B., Svensoon,M.).Mitochonderial fanction and antioxidative defence in human muscle. Effect of endurance training and oxidative stress. 2006.
موضوعات: بدون موضوع
لینک ثابت
«الفرقُ بینَ الانعامِ و الاحسانِ ان الانعامَ لایکونَ الامن المنعمِ علی غیرهِ لا نَه متضمنُ بالشکرِ … و یجُوز احسانَ الانسانَ الی نفسه تقول لِمَن یَتَعلَّم العلمُ انهُ محسنُ الی نفسهُ و لا تقولَ مُنعِم علیِ نفسهِ و الاحسانِ متضمِنُ بالحمدُ و یَجُوز حمد الحامدِ لنفسهٍ و النعمهُ متضمنُه بالشکرِ و لا یَجوز الشکر الشاکرِ لنفسهِ …»[64]
یعنی انعام همیشه به غیر است اما احسان ممکن است به خود باشد یا بهغیر.
3.تفاوت نفع واحسان
«اِنَّ النفعَ قد یکونَ من غیر قصدٍ والاحسانُ لایکونُ الامعَ القصدِ»[65]
نفع گاهی بدون قصد صورت می گیرد اما در احسان قصد معتبر است.
از مجموع سخنان ابوهلال استفاده می شود که وی احسان را نفع نیکو به خود یا غیر به همراه قصد نیکوکاری می داند[66].
- احسان و اتقان
المعجمالوسیط: «احسنُ الشیءَ: اجاء صٌنعَه: أحسَنُه: اتقَنَهُ[67]»
در مصباح المنیر آمده است: «احسنتُ الشیءَ: عَرَفتُهُ و اتقَنتُهُ»[68]
یعنی در اتقان ابتدا باید کاری صورت بگیرد و آن گاه اصلاح آن مطرح می شود که اگر خللی در کار هست آن خللی برطرف و کار محکم شود اما در «احسان» انجام ابتدایی کار مطرح است چنانچه علامه طباطبایی گفته است: «هوالایتان بالفعل علی یوجه حَسَن»[69]
- احسان و علم
راغب اصفهانی در المفردات چنین می گوید: الاحسانُ یُقال علی الوجهینِ … و الثانی احسانُ فی فعلهِ و ذلک اذا علم علماً حسناً او عَمل عملاً حسناً»[70]
زبیدی این معنا (علم) را برای احسان معنای حقیقی ندانسته بلکه می گوید: «هو مجُازه»[71] درمصباح المنیر طوری احسان معنا شده که از آن می توان فهمید منظور از علم خود احسان نیست بلکه مقدمه وپیش نیاز و لازمه ی احسان است: «اَحسنتُ الشیُء عَرفتُهُ و أَتقنتُهُ»[72]یعنی آنچنان در اتقان و انجام دقیق و درست یک چیز نقش اساسی دارد همان علم و شناخت و دانستن تمام جوانب آن است.
گفتار چهارم: مستندات قاعده ی فقهی احسان
در تاریخ فقه در کتب شیخ طوسی و بعد از ایشان در کتب محقق حلی و به ویژه در قرن هشتم در کتب علامه حلی و شهیدین به این قاعده استناد شده است بنابراین اصل عمل به قاعده توسط فقها مسلم است ولی روشن نیست که مستند آنها در این باره چه بوده و حدود قلمرو قاعده از نظر آنان چه اندازه بوده است آیا فقط آیات قرآن مستند نظر ایشان بوده یا علاوه بر آن مستندات دیگری هم داشته اند؟ آیا مبنایی عقلانی مستندقاعده بوده یا مبانی دیگری هم داشته است؟
به هر حال آنچه مسلم است در کتب فقها استناد به آیه و موارد فتاوی آنان موجود است ولی اینکه مستند قدمای اصحاب در عمل به این قاعده چه بوده است روشن نیست. برای درک بهتر قاعده احسان باید ببینم مستندات این قاعده چه هستند.
بند اول: منابع قاعده احسان
برای قاعده احسان مستندانی ذکر شده است از جمله کتاب، سنت، حکم عقل، اجماع که در مباحث زیر به آن ها می پردازیم.
الف: کتاب
آیه شریفه «لیسَ علی الضعفاءِ و لا علی المَرضی و لا علی الذینَ لا یَجَدونَ ما ینفقُونَ حرجٍ اذا نصحوا لله و رسولهِ ما علی المحسنینِ من سبیلٍ الله غفورٌ رحیم»[73]
بر ناتوانان و بر بیماران و بر آنان که توان مالی بر انفاق ندارند حرجی نیست آن گاه که برای خدا و رسول او نیکو بیندیشند، بر افراد نیکوکار هیچ سبیلی نیست و خداوند آمرزنده مهربان است.
در شأن نزول آیه این چنین نقل شده است هنگامی که رسول خدا مسلمانان را برای جنگ تبوک دعوت کردند، افرادی که توان جسمی و مالی داشتند به نحوی به جبهه کمک کردند و لیکن برخی از مسلمانان که نه توان جسمی داشتند که در جبهه شرکت کنند و نه توان مالی، به نام های معقل، سویه و نعمان[74] در حالی که مشتاق بودند که به گونه ای در جنگ شرکت داشته باشند به حضور حضرت رسول خدا (ص) رسیدند و مشکل خود را مطرح کردند و خطاب به رسول خدا (ص) گفتند آیا اگر در جهاد شرکت نکنیم معذوریم؟ پیامبر اکرم سکوت کردند و آنگاه این آیه
yle="box-sizing: inherit; width: 1104px;" width="531">
| منبع فایل کامل این پایان نامه این سایت pipaf.ir است |
موضوعات: بدون موضوع
لینک ثابت
- خبر سکونی از امام صادق (ع) که چنین می گوید: قال رسول الله (ص): «مُن اَخرَج میزاباً او کنیفا اَو اَوتد وتَداً او اوثق دابهً اَو حَفَر شیئاً فی طریق المُسلمین فَاَصابَ فَعَطَب فَهُوله ضامن»[193]یعنی پیغمبر (ص) فرمود:هرکس ناودانی یا گودالی در میان راه مسلمین ایجاد کند یا میخ یا افسار مرکبش را بکوبد، یا چاهی در راه مسلمین حفر کند و کسی به آن ها اصابت کند به زمین بیفتد، ضامن است.
- صحیحه زُراره که چنین می گوید که به حضرت امام صادق (ع) عرض کردم حکم کسی که چاهی در غیر ملک خویش حفر کند و عابری در حین عبور در آن بیفتد، چنین است که «عَلیهِ ضمانُ لِاَنَّ کُلَّ مَن حَفَرَ بئرِاً فی غیر ملِکِه کانَ عَلَیهِ ضمان»[194]
یعنی برحفر کننده چاه ضمان است، زیرا هر کس چاهی در غیر ملک خود حفر کند، ضامن است. مقتضای قاعده احسان، عدم ضمان است در این تعارض مشهور، فقها قاعده ی احسان را حاکم بر ادله ی ضمان دانسته اند مشروط بر اینکه فعلی که شخص انجام داده است، مصداق عرفی احسان باشد و اقدام وی عرفاً عدوانی نباشد مثلاً اگر شخصی برای مصلحت عابرین چاهی را در طریق آنان حفر کند تا از آب آن استفاده شود در صورت حصول خسارت یا جرح و قتل وی ضامن نیست زیرا تصرف عدوانی نیست و موضوع «ما عَلی المُحسنینِ من سَبیل» محقق است.[195]
بند دوم اقدامات انسان دوستانه شخص محسن
در اینجا بایستی به بررسی این موضوع بپردازیم که در مواردی که اقدامات شخص برای جلب منفعت یا دفع ضرر از دیگری نیست بلکه شخص محسن به جهت حفظ مصلحت عمومی کاری انجام می دهد آیا در اینجا هم قاعده ی احسان جاری است؟
در کتب فقها در مورد حفر چاه در مسیر مردم نظریات مختلفی ارائه گردیده که برای بررسی و آشنا شدن با مسائلی که هریک از فقها در مورد این مسئله ابراز کرده اند باید نظریات آنها در این مورد بررسی شود که در ذیل بدین صورت آمده است.
1.آیت اله خویی در این مورد چنین می گوید:
اگر در مسیر مردم چیزی را حفر کند، چیزی که در آن مصلحت عابرین است و به صورت اتفاقی شخصی در آن بیفتد و بمیرد گفته شده است که حفر کننده ضامن نیست.[196]
2.در تحریرالوسیله امام خمینی آماده است:
اگر سنگی را در ملکش یا در ملک مباح قراردهد یا چاهی را حفر نماید یا میخی را به زمین بکوبد یا چیزهای لغزنده را پرت کند و مانند اینها دیه کسی را که افتاده ضامن نیست و اگر در راه مسلمین یا در ملک دیگری بدون اذن او باشد بر او در مالش ضامن است و اگر در ملک دیگری حفر نماید و مالک راضی به آن باشد پس ظاهر سقوط ضمان از حفر کننده است و اگر این را به خاطر مصلحت رهگذرها انجام دهد ظاهر عدم ضمان است مانند کسی که جهت دفع حرارت یا پخش شدن غبار، راه را آب پاشی کند و مانند اینها.[197]
3.محقق حلی نیز چنین می گوید:
«اگر بگذارد سنگی را در ملک خود یا در مکان مباحی ضامن نیست دیه لغزنده را، و اگربوده باشد در ملک غیرش یا در راهی که راه می روند در آن ضامن است دیه را در مالش و هم چنین اگر نصب کند کاردی را، پس بمیرد به سبب آن و هم چنین اگر بکند چاهی را یا بیندازد سنگی را و اگر بکند چاه را در ملک غیر خودش و مالک راضی شود از کننده ی چاه ضمان ساقط می شودو اگر حفر کند چاه را در راهی که تردد می شود به خاطر مصلحت مسلمانان بعضی گفته اند که ضامن نیست به جهت آنکه کندن چاه برای آن جایز است و این نیکو است»[198]
شهیدثانی وشیخ محمد حسن نجفی نیز نظرات مشابهی دارند که بدین ترتیب است:
4.کسی که سنگی را در ملک دیگری قرار می دهد، چنانچه در اثر آن جنایاتی وارد آید در هر صورت ضامن است هم چنین اگر فردی سنگی را بدون دلیل برای تأمین مصلحت خود یا برای ضرر زدن به عابرین در راه عمومی قرار دهد، ضامن است ولی اگر سنگ را برای تأمین مصالح عمومی قرار دهد مثل اینکه آن را بر روی گل و لای قرار دهد تا دیگران پای خود را روی آن بگذارند و عبور کنند ضامن نیست چرا که مصداق احسان است.[199]
5.اگر سیل بیاید و با خود سنگ هایی را بیاورد و در راه مسلمانان قرار دهد پس بر هیچ کس ضمانتی نیست و در این هیچ گونه اختلافی وجود ندارد و همین طور است در مواردی که کسی آن را به جای دیگری از راه منتقل کند مثلاً آن را سر جای اول خود بگذارد و در قسمتی بگذارد که در آن رفت و آمد کم تر است، و گفته شده علت آن اطلاق نصوص مزبوره ا
| برای دانلود متن کامل این فایل به سایت torsa.ir مراجعه نمایید. |
ست.
بایستی گفت به این قواعد نیز اشکال گرفته شده است و گفته شده است قاعده ی احسان در جایی جاری است که فرد سنگ را از مسیر برداشته باشد نه اینکه آن را در مکان دیگری گذاشته باشد هر چند در آن مکان رفت و آمد کم تر باشد.[200]
و هم چنین گفته شده اگر چاهی را در مسیر مسلمانان برای مصلحت آنان حفر کند به خاطر قاعده احسان با اجازه امام ضمانتی ندارد زیرا اجازه ی وی قوی تر از اجازه ی مالک در ملکش است ولی در فرضی که این اجازه نباشد پس وی ضامن است به خاطر عمل به اطلاق نص.[201]
6.ابن قدامه می گوید:
جایز نیست که چاهی را برای نفع بردن خودش در راه ایجاد کند ولی اگر آن را برای مصلحت مسلمانان حفر کند مثل اینکه آن را حفر کند تا مردم بتوانند از آب آن استفاده کنند یا اینکه آب باران در آن جمع شود به جای جمع شدن در راه، جایز است ولی اگر راه باریک باشد یا همواره خطر سقوط انسان یا حیوانی به دلیل باریک بودن راه وجود داشته باشد جایز نیست زیرا در اینجا ضرر بیشتر از نفع آن است …»[202]
- در کتاب شیخ طوسی گفته شده است اگر چاه را در راه وسیع و با اذن امام برای مصلحت مسلمانان حفر کند و باعث تضییع نشود جایز است وگرنه خیر زیرا باعث تعدی است و اگر به طور داوطلبانه چاهی را برای مصلحت حفر کند ضمانتی ندارد.[203]
8.محمد حسن فیض کاشانی چنین می گوید:
در مورد حفر چاه سه قول وجود دارد:
-اگر حفر چاه برای مصلحت مسلمانان در راه آنان باشد، اگر با اذن امام باشد ضامن نیست وگرنه ضامن است.
– اگر چیزی باشد که در راه به ضرر مسلمانان باشد ضامن است.
-اگر حیوان را قرار دهد یا چاهی را حفر کند در راه مسلمانان و چیزی با آن برخورد کند و خسارت ببیند پس وی ضامن است.
در دلالت مورد اول و سند مورد دوم قصور وجود دارد[204]
موضوعات: بدون موضوع
لینک ثابت
نفوذ همتایان
3
64/0
پشتیبانی و مشارکت خانواده
5
50/0
امکانات یادگیری
7
83/0
عملکرد یادگیری
–
5
–
80/0
3-7- روش تجزيه و تحليل دادهها
دادههاي جمع آوري شده در دو سطح توصیف آماری متغیرها و استنباطي مورد تجزيه و تحليل قرار گرفتهاند. شاخصهاي گرايش مركزي و پراكندگي (شامل ميانگين و انحراف معيار) براي ارائه اطلاعات توصيفي مورد استفاده قرار گرفتهاند. همچنين به منظور پيشبيني متغير ملاک (عملكرد یادگیری) با كمک متغيرهاي پيش بين (ابعاد انگیزش یادگیری) از رگرسيون چندگانه با روش گام به گام استفاده به عمل آمد. همچنين از آزمون t مستقل براي سنجش معنی داری تفاوت در میانگین عملکرد یادگیری به تفکیک متغيرهاي جنسيت، وضعيت تأهل و وضعیت اشتغال و تحليل واريانس به منظور سنجش معنی داری تفاوت در میانگین عملکرد یادگیری به تفکیک متغيرهاي جمعيت شناختي معدل، رشته تحصیلی و رده سنی استفاده شده است. جهت تجزیه و تحلیل داده ها نیز از نرم افزار SPSS-20 استفاده شده است.
فصل چهارم:
تجزیه و تحلیل داده ها و یافته های تحقیق
4-1- مقدّمه
تجزیه و تحلیل دادهها فرآیندی چند مرحلهای است که طی آن دادههای گردآوری شده خلاصه، کدبندی و در نهایت پردازش میشوند تا امکان تحلیلها به منظور آزمون فرضیات پژوهش فراهم آید. وجود هر گونه خطا و اشتباهی در چنین بخشی میتواند به نتیجهگیریهای نادرستی منجر گردد و انتخاب یک روش تحقیق مناسب،
تا حد زیادی محقق را در جلوگیری از بروز اشتباهات در امر تحقیق یاری میرساند. دادهها و اطلاعات جمعآوری شده منابع خامی هستند که جهت کاربردی شدن نتایج آنها بایستی توسط ابزار مناسب مورد تجزیه و تحلیل قرار گیرند. در فصل سوم، در خصوص روش انجام پژوهش بحث شد لذا در این فصل جهت دستیابی به اهداف و پاسخ به فرضیات پژوهش، به تجزیه و تحلیل دادهها پرداخته شده است. این فصل در سه بخش اصلی سازماندهی شده است. در بخش اول یافته های توصیفی مربوط به متغیرهای جمعیت شناختی و متغیرهای پژوهش ارائه می شود و در بخش دوم یافته های استباطی در بررسی فرضیه های پژوهش و همچنین یافته های جانبی در بررسی معنی داری تفاوت در میانگین متغیرهای پژوهش به تفکیک متغیرهای جمعیت شناختی ارائه خواهد گردید.
4-2- یافته های توصیفی
4-2-1 – شاخص های توصیفی متغیرهای جمعیت شناختی
در جداول 4-1 تا 4-6 فراوانی و درصد فراوانی پاسخ دهندگان در نمونه مورد بررسی به تفکیک متغیرهای جنسیت ،وضعیت تاهل، وضعیت اشتغال، رده های سنی، رشته تحصیلی و معدل ارائه شده است. در این طبقات هر چه فراوانی افزایش یابد بدان معنی است که درصد بیشتری از نمونه مورد بررسی در آن طبقه قرار گرفته اند.
4-2-1 -1- جنسيت
جدول( 4-1) توزیع فراوانی جنسیت دانشجویان در نمونه مورد بررسی
>
موضوعات: بدون موضوع
لینک ثابت
|
|
|
|
|
